Archief weblog wethouder 2009
6 december 2009
De kranten staan vol met onheilspellende voorspellingen over de daling van het gemeentefonds de komende jaren. Toch heeft Renkum een goede uitgangspositie om deze financiële storm te weerstaan. We hebben immers het financiële huishoudboekje en ook het weerstandsvermogen van de gemeente op orde.
In de op 4 november door de Raad vastgestelde begroting 2010 is sprake van een sluitende (meerjaren)begroting met zelfs een overschot op het saldo van de meerjarenbegrotingen zonder extra ingrijpende bezuinigingsmaatregelen.
De VVD kan de verkiezingen dus met opgeheven hoofd ingaan en de kiezer wijzen op de resultaten van de afgelopen jaren. Een beleid dat het verdient om te worden voortgezet.
De behandeling van de begroting stond gedeeltelijk in het teken van het financiële zware weer dat de gemeente de komende jaren te wachten staat. Resultaat hiervan was een mede door de VVD ingediende motie die het College opdraagt om in mei 2010 de Raad een aantal scenario's voor te leggen hoe de daling uit het gemeentefonds kan worden opgevangen. Ik heb besloten die scenario's niet pas in mei, maar al in maart gereed te hebben zodat ze gebruikt kunnen worden bij de coalitieonderhandelingen en de formatiebesprekingen.
In de begroting was reeds sprake van een structurele daling van de gemeentelijke belastingdruk. Door een mede door de VVD ingediend amendement is die daling nog versterkt door de OZB met een lager inflatiepercentage te laten stijgen dan was voorzien.
Hiermee is tegelijkertijd een belangrijk aandachtspunt voor de komende jaren genoemd: de lokale belastingdruk. Ondanks het feit dat de afgelopen 5 jaar de lastendruk alleen voor de inflatie is gecorrigeerd (alleen de rioolheffing steeg meer vanwege het grote achterstallige onderhoud), blijft de lastendruk voor de burger in Renkum te hoog. Naar mijn mening moet een volgend College daar met name zijn aandacht op richten. Dat zal vanwege de daling van het gemeentefonds geen gemakkelijke opgave zijn, maar wel een noodzakelijke.
De VVD moet de kiezer duidelijkheid verschaffen dat de inzet voor de komende Collegeperiode een daling van de lastendruk is.
En als wethouder financiën durf ik de stelling wel te verdedigen dat op basis van de in de afgelopen jaren gelegde financiële basis in de gemeente het heel goed mogelijk is om ondanks de daling van het gemeentefonds de lastendruk te laten dalen bij een sluitende meerjarenbegroting.
Hoe noemden wij dat de afgelopen jaren ook al weer: een stormvast begrotingsbeleid!
Erik Heinrich
2 november 2009
In mijn stukje van juli keek ik terug op de Raadsvergadering van 24 juni waarin de Jaarrekening 2008 en de Kadernota aan de orde kwamen. In het onderdeel Algemene Beschouwingen over de Kadernota brachten de fracties toen hun standpunt over het voetlicht. De uitkomsten van deze vergadering leverden input voor het College om de Begroting 2010 te kunnen opstellen. Die begroting zal in de a.s. Raadsvergadering van 4 november aan de orde komen.
Het is de laatste begroting van dit College en mijn 6e Begroting sinds ik op 30 september 2004 de portefeuille Financiën kreeg. Het uitgangspunt van toen was en van vandaag is een stormvaste begroting. Maar in tegenstelling tot voorgaande jaren hebben we dit keer in de begroting geen extra buffer opgenomen om tegenvallers te kunnen opvangen. De reden hiervoor is dat we het financiële huishoudboekje van de gemeente inmiddels dusdanig op orde hebben dat een dergelijke buffer niet meer noodzakelijk is. Daarnaast is het weerstandsvermogen van de gemeente nu zodanig dat we prima in staat zijn om met de financiële gevolgen van risico's om te gaan.
Aangezien we nu zijn aangekomen in het laatste deel van de coalitieperiode zijn in de begroting geen extra financiële middelen opgenomen voor nieuw beleid of nieuwe activiteiten. Ook dwingt de economische situatie ons tot zuinigheid.
Doordat het Rijk de Algemene Uitkering aan de gemeentes flink naar beneden heeft bijgesteld, ligt er echter ook voor de gemeente Renkum een aantal moeilijke jaren in het verschiet. Er zijn echter in 2010 nog geen aanvullende nieuwe bezuinigingen noodzakelijk om een sluitende begroting aan de Raad te kunnen aanbieden. De reeds in de meerjarenbegroting opgenomen bezuinigingsmaatregelen vanuit de Begrotingsscan zullen uiteraard wel onverkort moeten worden uitgevoerd. En voor de begrotingen vanaf 2011 zijn reeds concrete taakstellingen in de meerjarenbegrotingen opgenomen.
Het resultaat van dit alles is dat er voor volgend jaar (2010) en voor de jaren daarna een stevig overschot op het saldo van de meerjarenbegrotingen is voorzien. We laten dus een gedegen financiële erfenis achter, die een volgend College een goede basis biedt voor de uitvoering van een nieuw coalitieprogramma.
Daarnaast hebben we in deze begroting een belangrijke stap gezet om de hoogte van de gemeentelijke belastingdruk naar beneden te brengen. Wij zijn ons er van bewust dat de economische crisis niet voorbij gaat aan de inwoners van Renkum. In de begroting is rekening gehouden met een inkoopvoordeel op de uitgaven voor de riolering en met een aantal incidentele en structurele meevallers voor de afvalinzameling. Daardoor kunnen de rioolrechten en de afvalstoffenheffing fors naar beneden worden bijgesteld en is er bij gelijkblijvende OZB (de OZB wordt alleen aan de inflatie aangepast) sprake van een daling van de lokale lastendruk.
Samenvattend: in de begroting 2010 is sprake van een sluitende (meerjaren)begroting. Er is zelfs een overschot op het saldo van de meerjarenbegrotingen zonder ingrijpende bezuinigingsmaatregelen met tegelijkertijd een structurele daling van de gemeentelijke belastingdruk.
Hoewel de voorspellingen voor de daling van het gemeentefonds de komende jaren onheilspellend zijn, heeft Renkum een goede uitgangspositie om deze financiële storm te weerstaan.
Erik Heinrich
P.S. De prognose van het jaarrekeningresultaat 2009 is bijna EUR 3 miljoen positief!
1 oktober 2009
Bij de behandeling van de Kadernota in de Raadsvergadering vergadering van 24 juni heeft de Raad het College door middel van een motie gevraagd uiterlijk in september een plan voor te leggen, waarin een pakket van maatregelen wordt gepresenteerd, waarvan het doel is de (locale) economie en werkgelegenheid - tegen de achtergrond van de huidige economische crisis - te stimuleren.
Dat voorstel "De recessie te lijf" is op 30 september in de Raad behandeld. In het voorstel zijn uitsluitend maatregelen zijn opgenomen die gericht zijn op het stimuleren van de Renkumse economie en het bieden van ondersteuning aan het lokale bedrijfsleven en geen algemene maatregelen gericht op het bieden van lastenverlichting voor de burger. Het ging in totaal om 27 punten, waarvan 14 algemene maatregelen gericht op de structuurversterking van de Renkumse economie en 13 concrete projecten die in 2009 en 2010 extra zouden kunnen worden uitgevoerd. Met dit pakket van maatregelen wordt beoogd de effecten van de mondiale crisis op lokaal niveau zoveel mogelijk te beperken.
De maatregelen waren o.a. snelle afhandeling van facturen, het snijden in overbodige regelgeving, het versnellen van bouwprojecten, het ondersteunen van startende ondernemers en het "in de markt zetten" van een aantal opdrachten, waarvoor lokale ondernemers in aanmerking kunnen komen.
Financieel gezien zijn er twee aspecten die in het kader van de economische recessie een rol spelen. Ten eerste investeringen met een structureel karakter welke een bijdrage leveren aan de versterking van de Renkumse economie. Dergelijke investeringen heb ik indachtig de opdracht zoals verwoord in de motie dat het pakket met maatregelen het streven naar een sluitende meerjarenbegroting niet mag frustreren, niet voorgesteld. Immers, gegeven het feit dat er in de meerjarenbegroting nog omvangrijke (nieuwe) bezuinigingsvoorstellen zullen moeten worden ingevuld, frustreert iedere structurele investering het streven naar een sluitende meerjarenbegroting.
Ten tweede zijn er de incidentele maatregelen (de concrete projecten) die worden voorgestelde om een positieve impuls te geven aan de lokale economie om zodoende de recessie te lijf te gaan. Hoewel een aantal concrete projecten gefinancierd zal kunnen worden met bestaande budgetten, zullen voor andere projecten incidenteel gelden op de begroting moeten worden vrijgemaakt.
Ik heb voorgesteld om de rente van de weerstandsreserve van dit jaar (EUR 340.000,-) in te zetten ter dekking van de voorgestelde concrete projecten en dienaangaande te besluiten tot het instellen van een Bestemmingsreserve "de recessie te lijf". Daarnaast zullen enkele budgetten uit de jaren 2011 en 2012 naar voren worden gehaald om zodoende bepaalde projecten reeds in het jaar 2010 te kunnen realiseren.
De Raad heeft op 30 september ingestemd met het voorstel en de daarin opgenomen maatregelen en projecten, met uitzondering van een viertal onderdelen. De Raad (inclusief de VVD-fractie) wilde op dit moment (nog) niet instemmen met
30 juni 2009
Op 24 juni vond de Raadsvergadering plaats waarin de Jaarrekening 2008 en de Kadernota aan de orde kwamen. Het was een lange vergadering van in totaal bijna 10 uur. Er werd door alle fracties stevig ingezet en ook onderling namen de fracties elkaar de maat.
Met name het onderdeel Algemene Beschouwingen over de Kadernota was voor veel fracties aanleiding om het eigen standpunt nog eens over het voetlicht te brengen. Namens het College mocht ik daar 's avonds op reageren. Omdat het hier onmogelijk is om op alle onderdelen van de inbreng van de Raadsfracties te reageren, beperk ik mij hier tot het weergeven van een aantal algemene opmerkingen die ik heb gemaakt.
Ik begon met de constatering dat bijna alle doelstellingen uit het Coalitieaccoord gehaald gaan worden. Dat daarnaast de taakstellingen vrijwel zijn gerealiseerd. In totaal zal deze Collegeperiode voor een bedrag van bijna EUR 4 miljoen zijn omgebogen en bijgesteld. Daarenboven is de Algemene Reserve sinds 2005 met ruim EUR 3,5 miljoen gestegen tot ca. EUR 17 miljoen.
Doordat het Rijk de Algemene Uitkering aan de gemeentes flink naar beneden heeft bijgesteld, liggen er echter ook voor de gemeente Renkum wel een aantal moeilijke jaren in het verschiet. Aanvullende nieuwe bezuinigingen zijn noodzakelijk om in november een sluitende Begroting 2010 aan de Raad te kunnen aanbieden. Wij zullen onder andere door het nemen van maatregelen vanuit de Begrotingsscan komen met voorstellen dienaangaande.
Een andere belangrijk punt was de discussie over de hoogte van de gemeentelijke belastingdruk. Het is bekend dat de hoogte van de belastingdruk per inwoner in Renkum tot de hoogste in de Provincie Gelderland behoort. Dat is niet iets om trots op te zijn. Anderzijds is dit mede het gevolg van het hoge voorzieningen niveau in deze gemeente.
Dit jaar (2009) is de OZB en de Afvalstoffenheffing gelijk aan dat van vorig jaar. Het College heeft al besloten om ook volgend jaar de Afvalstoffenheffing niet te verhogen. Vanuit de Raad werd de wens uitgesproken (o.a. door de VVD-fractie) om ook volgend jaar de OZB niet te verhogen. Hoewel dit aanzienlijke financiële consequenties heeft voor de gemeentelijke begroting, zullen we gaan bekijken in hoeverre er ruimte is om deze wens te realiseren. U moet daarbij overigens niet vergeten dat wij sinds 2005 de gemeentelijke belastingen alleen voor de inflatie hebben gecorrigeerd. Dit in tegenstelling tot voorgaande Colleges die nog al eens de belasting extra verhoogden om allerlei nieuw beleid te kunnen financieren.
Om de Raad te ondersteunen in het bepalen van de beleidsvrijheid die de Raad heeft in de keuzes om met bepaalde budgetten in te stemmen, hebben we afgesproken in september aan de Raad een stuk aan te bieden waarin wordt aangegeven welke budgetten een wettelijke verplichting zijn (d.w.z. voortvloeiende uit wetten, verordeningen en doeluitkeringen) en welke budgetten facultatief zijn, d.w.z. waar de gemeente zelf kan bepalen of ze voor dit doel geld beschikbaar wil stellen en eigen beleid kan voeren.
Het was al met al een roerige vergadering.
29 mei 2009
Zoals ik vorige maand reeds verklapt is het rekeningresultaat van de gemeente over het jaar 2008 positief. De jaarrekening is onlangs naar de Raad gestuurd en het definitieve resultaat is bijna 1 miljoen euro positief. Een mooi resultaat.
Voor het jaar 2009 verwacht ik overigens een vergelijkbaar positief rekeningresultaat, zoals ook in de Voorjaarsnota zal worden gemeld.
Dat betekent dat ik aan het einde van het jaar kan terugkijken op een periode van 5 jaar (2005-2009) waarin in alle jaren de jaarrekening positief is geëindigd, hetgeen heeft geleid tot een betere financiële reservepositie van de gemeente.
Echter donkere wolken pakken zich samen boven de gemeentes in Nederland en ook boven Renkum. Want vanaf 2010 zijn de gevolgen van de financiële crisis en de maatregelen die het Rijk hiervoor heeft genomen voelbaar doordat het Rijk de Algemene Uitkering aan de gemeentes heeft verlaagd. Voor Renkum betekent dat een daling van de Algemene Uitkering met ruim tweehonderdduizend euro in 2010 oplopend tot bijna zevenhonderdduizend euro in 2013. We zullen dus bij de Kadernota met aanvullende bezuinigingsvoorstellen komen voor de meerjarenbegroting vanaf 2010.
Deze bezuinigingsvoorstellen komen bovenop de bezuinigingsvoorstellen die gebaseerd zijn op de Begrotingsscan ten bedrage van achthonderdduizend euro.
Een eerste consequentie die het College getrokken heeft uit deze situatie is dat alle voorstellen voor nieuw beleid in 2010 waarvoor aanvullende budgetten nodig zouden zijn, zijn geschrapt. Maar ook dan blijft er nog een stevige bezuinigingsopgave over die de komende maanden in aanloop naar de Begroting 2010 in november, concreet zal moeten worden ingevuld.
Tot slot kan ik nog melden dat de gemeente een extra dividenduitkering van honderdveertigduizend euro heeft ontvangen van de Afvalcombinatie De Vallei. Dit bedrag zal in de Reserve Afvalstoffenheffing (het z.g. schommelfonds) worden gestort, hetgeen betekent dat we voor het jaar 2010 net als dit jaar in staat zijn om de afvalstoffenheffing gelijk te laten en niet te verhogen. Daarmee wordt het extra dividend aan de burgers van Renkum teruggegeven.
27 april 2009
Mei en juni worden voor Gemeenteraad en College een tweetal drukke maanden met tal van dossiers die nog moeten worden afgerond voor het zomerreces.
Vooral op het financiële vlak is er werk aan de winkel. Uiteraard is daar de afronding en vaststelling van de Jaarrekening 2008. Vooruitlopend op die definitieve vaststelling en de accountantscontrole, kan ik al wel verklappen dat we 2008 zullen afsluiten met een positief rekeningresultaat. Dat betekent dat ook in het jaar 2008 een stormvast financieel beleid is gevoerd.
Daarnaast zullen in juni de Voorjaarsnota (stand van zaken eerste drie maanden van 2009) en de Kadernota (voorstellen voor de meerjarenbegroting ter voorbereiding op de Begroting 2010) door de Gemeenteraad moeten worden vastgesteld.
Voorafgaande aan de Kadernota zal de Gemeenteraad eerst besluiten moeten nemen over de door het College geformuleerde voorstellen naar aanleiding van de Begrotingsscan. Een eerste discussie in de Commissoriale Raad van 15 april kon niet worden afgerond waardoor ik nog geen gelegenheid heb gehad namens het College op de reacties van de Gemeenteraad te reageren. Ik kan daar nu nog niet op vooruitlopen, maar het moet mij wel van het hart dat er door diverse fracties hier en daar nogal oppervlakkig is gelezen. Zo is er bijvoorbeeld geen sprake van dat het College nu zou voorstellen om de bibliotheek in Doorwerth te sluiten.
Ik ben blij dat het rapport dat in opdracht van de Gemeenteraad door het bureau De Visser en Geelkerken is geschreven en op 15 april is gepresenteerd, duidelijk vaststelt dat de financiële taakstellingen en bezuinigingen zoals deze door het College in de afgelopen jaren zijn opgevoerd voor het overgrote deel inderdaad ook allemaal zijn gerealiseerd.
We kunnen dus vaststellen dat er sinds 2004 feitelijk uitvoering is gegeven aan het door de VVD zo noodzakelijk geachte voorzichtige en gedegen financiële beleid, hetgeen heeft geleid tot stormvaste begrotingen en een verbetering van de financiële reserves van de gemeente.
29 maart 2009
De afgelopen maand is een aantal zaken afgerond waar het College al geruime tijd druk mee was.
Allereerst is er de afronding van de Structuurvisie. In het afgelopen jaar waren er vele bijeenkomsten in de dorpen ter voorbereiding op de Structuurvisie. Iedereen had ruim de gelegenheid om zijn/haar visie op de inhoud van de Structuurvisie naar voren te brengen. Het uiteindelijke resultaat is een gedegen ruimtelijke visie op het gehele grondgebied van de gemeente. Er zijn naar aanleiding van de reacties van de inwoners van Renkum op het concept zoals dat eind vorig jaar in Renkum en Oosterbeek werd gepresenteerd, nogal wat wijzigingen aangebracht. We hebben de inbreng van de inwoners zeer serieus genomen. Het is nu aan de Gemeenteraad om zich een oordeel te vellen over de Structuurvisie. De Gemeenteraad wil diegenen die een reactie op de Structuurvisie hebben opgestuurd in de gelegenheid stellen op een hoorzitting die reactie toe te lichten. De Raad zal dan in mei voor de eerste keer over de Structuurvisie praten. Vaststelling van de Structuurvisie is voorzien in de Raadsvergadering van mei of van juni.
Een tweede belangrijk stuk waarover het College onlangs een voorstel heeft gemaakt is de Begrotingsscan. Op basis van deze door het ministerie BZK en de provincie Gelderland uitgevoerde scan heeft het college een aantal voorstellen geformuleerd over de onderdelen waarin Renkum zich onderscheidt van de referentiegemeenten. Voorstellen die wat ons betreft zullen moeten leiden tot het terugbrengen van de uitgaven in Renkum tot een niveau meer in lijn met dat van de referentiegemeenten. De Collegevoorstellen bestrijken een breed terrein van het gemeentelijke beleid en kunnen soms ongemakkelijke oplossingen betekenen.
Tot slot een wat minder fundamentele beleidskwestie namelijk "de pandjes Weverstraat". Deze woningen, sinds enige jaren in eigendom van de gemeente, werden twee jaar geleden gekraakt en sindsdien als culturele huiskamer van Oosterbeek gebruikt. De gemeente had reeds in 2005 afspraken met woningbouwcorporatie Vivare gemaakt over de sloop en nieuwbouw van de panden. Zo'n twee maanden geleden hebben de krakers besloten te proberen de panden te gaan renoveren. Vivare gaf de ruimte om dit te onderzoeken. Op basis van een door de VVD-fractie ingediende motie besloot de Gemeenteraad het College de ruimte te geven om in overleg met krakers, buurtbewoners en Vivare de haalbaarheid van een dergelijk scenario te onderzoeken. Dat onderzoek is afgerond en het resultaat is dat Vivare de panden gaat renoveren en verhuren aan de Stichting Pro Arte, die op de begane grond allerlei culturele activiteiten wil gaan organiseren. Al met al een aanwinst voor de Weverstraat.
28 januari 2009
Het nieuwe jaar is inmiddels al weer enige weken oud, de feestdagen en de nieuwjaarsrecepties zijn achter de rug en het normale ritme is weer enigszins teruggekeerd. Tijd dus voor een nieuw stukje "Van de Wethouder" waarin nu op verzoek van de redactie maandelijks verslag zal worden gedaan van een aantal voor U als lezer interessante en wetenswaardige zaken op het terrein van mijn portefeuille.
Na de avonden in Renkum en Oosterbeek waar vorig jaar een conceptversie van de Structuurvisie werd gepresenteerd is hard gewerkt om de ruim 160 reacties te verwerken. Er zullen in de definitieve versie van de Structuurvisie die binnenkort aan de Raad zal worden aangeboden bepaalde ideeën en suggesties, die wel in het concept waren opgenomen, niet terugkeren. Ongetwijfeld tot tevredenheid van velen.
Een van de centrale punten uit de Structuurvisie zal zijn dat we de kwaliteit van de Renkumse leefomgeving in al zijn aspecten willen behouden en waar mogelijk willen versterken.Dat zal leiden tot bepaalde keuzes. Eén van deze keuzes is de acceptatie van het feit dat de gemeente de komende jaren zal blijven teruglopen in inwoneraantal. Gegeven de ruimtelijke beperkingen willen we niet inzetten op het realiseren van zó veel extra woningbouw dat we de teruggang volledig kunnen opvangen. Dit standpunt betekent slechts beperkte woningbouw op inbreidingslocaties of herstructureringslocaties.
Eén van de consequenties van dit standpunt is dat we in de Stadsregio zullen moeten gaan inzetten op een beperkte woningbouwopgave voor de gemeente eventueel zelfs met het loslaten van de 50/50 regel voor sociale en vrije sector woningbouw. Zou de gemeente dit willen realiseren, dan gaan we daarmee wel in tegen het uitgangspunt dat het bestuur van de Stadsregio tot inzet wil maken voor de periode 2010-2020. We zullen dus in overleg met de Gemeenteraad moeten kijken in hoeverre we dit standpunt kunnen realiseren en verwerken in de nog te maken verstedelijking- en woningbouwconcessieafspraken in Stadsregioverband.
Erik Heinrich