De Compensatieplicht

9 apr 2009 in Renkum, Andere afdelingen | Mw. M. (Marleen) Meertens | Reageren

Fractielid mw. Marleen Meertens heeft dinsdag 7 april j.l. op de bijeenkomst van het Landelijk Vrouwennetwerk 'Veluwezoom' te Ede gesproken over de WMO in het algemeen en de compensatieplicht in het bijzonder. Hieronder vindt u haar toespraak hierover.

De compensatieplicht

Als ik dit onderwerp behandel, dan begin ik gaarne met een aantal mensen te noemen omdat zij voor mij de bron zijn en waren van dit principe en de praktische mogelijkheden.
Als bronnen noem ik hier :

  • Anouchka van Miltenburg: zonder haar was er geen compensatiebeginsel in deze wet opgenomen.
  • Rina Moorman, beleidsambtenaar van Renkum die mij met eindeloos geduld, humor en creativiteit iedere keer weer de practische uitwerking en consequenties van deze wet toonde. Maar ook de vele mogelijkheden.
  • En drs v.d.Hengel, docent WMO in Nijmegen op de HAN, die er altijd was om mij te steunen en te onderzoeken hoe dit beginsel verder ontwikkeld werd. Zij stond mij opnieuw toe uit haar lesmateriaal te putten voor deze avond.
  • Verdere bronnen: de wet zelf, tweede en eerste kamerstukken, en niet te vergeten het "rode boek"- ICF. C-G raad.

U heeft net de uitgebreide uitleg van mijn collega raadslid gehoord over de WMO. Mij is gevraagd het specifiek over de compensatieplicht te hebben.  Welnu die compensatieplicht is het kloppende hart van de WMO en het vlees op de botten van deze wet.

De basis van de indicatie WMO ligt in het ICF - dit rode boekje!- alweer een rood boekje) , daarover later.........
De compensatieplicht is de feitelijke uitwerking van onze eigen grondwet....ja dat mag U verbazen: waar ze het niet allemaal vandaan plukken.

Ik zal het uitleggen.:

De compensatie plicht is een uitwerking van artikel 1 en artikel 22 van de Grondwet,

Wie kent niet het zo belangrijke 1e artikel? En het misschien iets minder bekende artikel 22?
· Artikel 1
Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
Met in de Toelichting:
In de eerste zin van artikel 1 is het gelijkheidsbeginsel opgenomen. In het gelijkheidsbeginsel ligt een opdracht besloten aan de wetgever, het bestuur en de rechter om bij het stellen van regels of het nemen van beslissingen in concrete gevallen alleen ter zake doende en gerechtvaardigde verschillen van de zich voordoende gevallen in aanmerking te nemen.

De tweede zin bepaalt dat discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, of op welke grond dan ook, niet is toegestaan. De woorden of op welke grond dan ook breiden het verbod van discriminatie tot andere dan de in deze volzin genoemde discriminatiegronden uit. In de uitwerking van artikel 1 is de Algemene wet gelijke behandeling tot stand gebracht.
· Artikel 22
o 1. De overheid treft maatregelen ter bevordering van de volksgezondheid.
o 2. Bevordering van voldoende woongelegenheid is voorwerp van zorg der overheid.
o 3. Zij schept voorwaarden voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding.
Met in de toelichting
Over de overheidszorg op het terrein van de volksgezondheid handelt het eerste lid van artikel 22. Het tweede lid betreft de overheidszorg voor de woongelegenheid. De bevordering van voldoende woongelegenheid is een taak die ziet op een van de primaire levensbehoeften van de mens.

De term voldoende woongelegenheid die dit artikel bezigt, betreft niet alleen een voldoende aantal woningen, maar eveneens de kwaliteit van de woningen. In het derde lid wordt aan de overheid de opdracht gegeven voorwaarden te scheppen voor maatschappelijke en culturele ontplooiing en voor vrijetijdsbesteding.
MET ANDERE WOORDEN: DE GRONDWETTELIJKE ZORGPLICHT VAN DE GEMEENTE WORDT MET HET COMPENSATIE BEGINSEL GEREGELD.
In alle 9 prestatievelden( zo eloquent verwoord door mijn collega) zijn als het ware de praktische uitwerking van deze twee artikelen via de compensatieplicht in de WMO geregeld. JA IN ALLE PRESTATIEVELDEN anders doen we de burger tekort en acteren we tegen de grondwet. Zo eenvoudig is het.
Anouchka van Miltenburg was degene die het geraamte van de WMO leven inblies via haar amendement dat wij nu kennen als "De Compensatieplicht of Compensatiebeginsel".
Nou,als je het zo bekijkt hebben we veel te lang op die WMO inclusief compensatieplicht moeten wachten....Waarom zijn we daar niet eerder op gekomen, zou je zeggen.
Dan noemde ik al even het ICF: "De Internationale Classificatie van het menselijk Functioneren: ze maakt deel uit van de "familie"van classificaties die is ontwikkeld door de WHO. Het is de Bijbel , de grondslag voor de vormgeving van de indicatiestelling voor de WMO.
Het compensatiebeginsel is primair bedoeld voor mensen met beperkingen en participatieproblemen zoals beschreven in de ICF.
DOEL compensatiebeginsel:

  • De realisatie van artikel 1 van de Grondwet.
  • Realisatie van materiele gelijkheid voor mensen met beperkingen.
  • Realisatie van gelijke kansen op zelfredzaamheid voor mensen met beperkingen.
  • Realisatie van gelijke kansen op participatie voor mensen met beperkingen in en aan het maatschappelijk en sociaal leven.

Met andere woorden: het streven naar "volwaardig burgerschap"...
En dan probeer ik hier in kort bestek te antwoorden op de volgende vragen:

1. WAARVOOR geldt de compensatieplicht?
2. HOE compenseren we?
3. WAT moet gecompenseerd?
4. WAAR begint de compensatieplicht?

Antwoord vraag 1: Waarvoor geldt de Compensatieplicht?

Zoals reeds eerder genoemd: Het compensatiebeginsel geldt VOOR ALLE PRESTATIEVELDEN van de WMO! En staat voor

ZELFREDZAAMHEID EN PARTICIPATIE, hetgeen bestaat uit:

  • het normale gebruik van een woning,
  • het normaal voeren van een huishouding,
  • het normaal voor jezelf kunnen zorgen,
  • het zich zelfstandig kunnen verplaatsen,
  • het normaal kunnen deelnemen aan een sociaal leven, etc.DUS: vrijwel alle participatie domeinen van de ICF!

En onder ZELFREDZAAMHEID verstaan we - zegt de dikke van Dale -

"het vermogen om het leven in te richten zonder dat hulp van anderen nodig is. De reikwijdte van dit begrip is individueel en wordt bepaald door individuele behoeften'.

‘Waar de eigen verantwoordelijkheid (voor zelfredzaamheid) niet kan worden gedragen ziet de regering wel degelijk een taak voor de overheid'.  EN Onder Maatschappelijke participatie : dit is het meedoen aan sociale verbanden.'  Als mensen niet op eigen kracht kunnen participeren, ondersteunen gemeenten deze mensen door het herstellen van de zelfredzaamheid

Antwoord vraag 2: HOE moet worden gecompenseerd?

We compenseren de BEPERKINGEN die iemand ondervindt bij:

  • Het voeren van een huishouden
  • Het zich verplaatsen in en om de woning
  • Het zich lokaal verplaatsen met een vervoermiddel
  • Het ontmoeten van mensen (!) en op basis daarvan aangaan van sociale contacten

Antwoord vraag 3 : WAT moet worden gecompenseerd?

ER ZIJN GEEN STANDAARD COMPENSATIES!

  • Op individueel niveau
  • Op maat
  • Adequaat
  • Of op collectief maatschappelijk niveau
  • Goedkoper en effectief
  • Een samenhangend beleid in de gemeente

Antwoord vraag 4 WAAR begint de compensatieplicht?

WAAR DIE VAN DE BURGER OPHOUDT ...

  • Als iemand zelf geen verantwoordelijkheid kan dragen voor het vinden van een passende oplossing
  • Als ook zijn omgeving geen oplossing biedt / kan bieden
  • Als de gewenste oplossing past binnen het gemeentelijk beleid


Bij de COMPENSATIE plicht geldt het individueel te behalen en te bepalen resultaat.

Ik benadruk hier INDIVIDUEEL.

B.v.: als ik niet aan sport doe heb ik geen sportrolstoel nodig.
Wil ik vooral voor mijzelf kunnen zorgen en weigeren de benen dan is een scootmobil handiger dan een sportrolstoel.

Ben ik visueel gehandicapt dan is het belangrijk bv dat ik uit het oogpunt van zelfredzaamheid en het zelf voeren van een huishouding, zelf kan koken.
Dan heb ik een aangepaste kookfaciliteit nodig, anders brand ik mezelf of nog erger, ik steek de boel in de fik. Of ik laat alles verbranden en overkoken.

Ben ik mantelzorger voor een partner, en ik ben uitgeschakeld door ziekte, dan moet er gewoon compensatie komen om die mantelzorg taken over te nemen. Compensatie plicht in de mantelzorg, 5e prestatieveld WMO. Dit is iets anders dan respijtzorg.

Overigens kan dit ook gelden voor de mantelzorger die maatschappelijk op andere manieren participeert!!!! Ook dat staat in de wet!

De Compensatieplicht ( en dus de WMO) kent dus geen standaard beslisbomen en standaard protocollen. Want:

· Niet iedereen heeft voor een identiek probleem dezelfde voorziening nodig
· Er zijn dus geen standaardprotocollen
· De aangeboden oplossing moet adequaat zijn voor het individu

HET OUDE WVG DENKEN MET HAAR VERSTREKKINGEN BOEK IS DUS ECHT NIET MEER TOEGESTAAN.

 

Reageren

* - verplichte velden