Hoe werkt democratie in de praktijk?
Zoals wij als Gemeenteraad besluiten nemen, is het toch meestal een daad van “de meeste stemmen gelden” en moet je, mocht je van tevoren in de minderheid zijn, een hoop lobby-werk doen als je als fractie vindt dat de stemming een bepaalde kant uitmoet, omdat je vindt dat die kant het grootste voordeel oplevert voor de burger.
Als het goed is, ben je volksvertegenwoordiger. Dit betekent dat je eigen mening “blanco” is maar gevormd moet worden door zoveel mogelijk mogelijkheden te onderzoeken, zowel theoretisch (je gaat met ambtenaren praten, je kijkt er de wet op na, de verordening, etc…), maar vooral ook praktisch: praten met de burger hetgeen betekent vaak ook uitleggen waarom iets wel of niet kan.
Gescheiden inzamelen
Ik was zo arrogant het langzamerhand wel door te hebben, dacht ik. Per slot van rekening hoeven we hier niet over het land te beslissen maar over de gemeente Renkum. Toen de gemeente Renkum begon met het gescheiden inzamelen van plastic deed zich in mijn appartementen complex van 23 appartementen een prachtig moment voor om al die opgedane wijsheid over het democratisch principe eens te testen. Het volgende scenario ontvouwde zich in de loop van enkele weken: Niemand was tegen die aparte inzameling, gemiddelde leeftijd is hoog, maar zeer milieubewust hier. Dit stuk zou echter nooit geschreven zijn als er nu geen “ maar” volgde.
Plastic zakken
Er had nog geen inzameling plaatsgevonden of mijn zeer bewuste medebewoners gingen zich zorgen maken: eens per twee weken, als het dan heet was ging het toch tinken en het zou allerlei ongedierte, inclusief zwerfkatten, vossen, ratten kunnen gaan aantrekken, mieren, enz, enz… Mij werd opgedist een verhaal zodat ik voor mijn geestesoog een speciale ambtenaar zag opdoemen, speciaal belast met de klopjacht op ongedierte van de plastic zakken van de Oude Kloostertuin. Ik had er al een naam voor: de rattenvanger van de Oude `Kloostertuin. Het fluitje lag al klaar, edoch, ik kon mijn fractiegenoten natuurlijk niet aankomen met een extra ratten-katten-vossen verdelger FTE.
Enquête
Konden we geen grote container krijgen aan de straat waar alles in gedumpt kon worden? Vroegen deze brave burgers? Dan waren die verzamelzakken ook niet meer nodig! Aha!, dacht ik: bezuiniging in deze tijd van kredietcrisis. Daar hebben ze beslist oren naar. Dus ging ik praten met Frits, de ongekroonde koning van de afval. Als je zijn bedrijf ziet, kun je van de vloer eten: ongelooflijk dat dit de Afvalcombinatie is. En ja! Een grote container? Tuurlijk, geen probleem. Maar hij raadde aan toch eerst een enquête houden onder alle bewoners: per slot sprak ik er maar met een paar. Nou, dat ik, de democraat in hart en nieren daar nu niet opgekomen was! Ik hield een ja/nee enquête onder de 22 units( ik deed natuurlijk niet mee). Uitkomst 21 vóór, 1 tegen. Maar niet zomaar tegen. Een lange lijst met argumenten, de burger is heel oud, en we moeten zo nodig, met alle respect, jonge mensen werven, maar hij zou de Renkumse Gemeenteraad gesierd hebben!
Proef
We zetten de proef dus in. Ja, een proef, want die ene zeer goed beargumenteerde stem had mij aan het denken gezet. Uit ervaring weet ik wat één stem voor verschil kan maken immers. De grote container kwam. Een paar dagen later ging de voordeurbel weer en weer en weer. Of ik er alsjeblieft voor kon zorgen dat de oude situatie werd hersteld. Er was werkelijk alles fout aan die container: de plaats, de hoogte, de zware deksel. Enz, enz. Ik heb toen gezegd:” Alles goed en wel”, maar, U raadt het al: eerst een enquête natuurlijk , en overleg met de Afvalcombinatie : niet alle bewoners klopten immers aan. U raadt het al: van de 22 bewoners waren er 21 voor het weghalen van de container, 1 tegen: de laatste niet helemaal duidelijk, trouwens.
Ik zegen de ambtenaar, die tegen mij zei, met alle respect overigens: “ Ik ken mijn Pappenheimers” .
Hoezo democratie?
Ik ben er altijd prat op gegaan dat democratie voor mij “heilig” was. Maar na deze ervaring vraag je je toch af. Alles staat of valt met hoe je duidt: in dit geval was “de meeste stemmen gelden” op een lichte ramp uitgedraaid.
Hoezo democratie? Is dat alleen maar een kwantitatief begrip? De tellingen bij de verkiezingen met het rode potlood, hebben ons wel anders geleerd. Maar daarover een andere keer.
Marleen Meertens